Các đơn vị mới thành lập của Vietnam Post: Cần sự nỗ lực vượt bậc để đứng vững và phát triển

Ký kết biên bản bàn giao nguồn lực từ Bưu điện TP. Hà Nội về Công ty Vận chuyển và Kho vận Bưu điện
Ngày 02/4/2014, Công ty DataPost và Trung tâm Đào tạo Bồi dưỡng Nghiệp vụ Bưu điện ra mắt, sau đó, ngày 30/6/2014 Công ty Vận chuyển và Kho vận Bưu điện cũng chính thức khai trương. Các quyết định này là bước đi tiếp theo của Bưu điện Việt Nam trong việc kiện toàn và tổ chức lại sản xuất kinh doanh của Tổng công ty theo Quyết định số 1746/QĐ-TTg, ngày 16/11/2012 của Thủ tướng Chính phủ điều chuyển quyền đại diện chủ sở hữu tại Tổng công ty Bưu chính Việt Nam từ Tập đoàn VNPT về Bộ Thông tin Truyền thông. Đây là kết quả của cả quá trình xây dựng, hoàn thiện đề án; giải trình và được sự chấp thuận của Chính phủ và các cơ quan quản lý.
Trung tâm Đào tạo và Bồi dưỡng nghiệp vụ Bưu điện ra đời có nhiệm vụ tổ chức đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ Bưu điện, Công nghệ thông tin và ngoại ngữ, kỹ năng quản lý, kỹ năng kinh doanh và các kỹ năng cần thiết khác; Tổ chức nghiên cứu, tham gia nghiên cứu: ứng dụng về đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ Bưu điện; cải tiến quy trình sản xuất và triển khai sản phẩm, dịch vụ mới của Tổng công ty; xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, quy trình, quy định nghiệp vụ, cơ chế quản lý nội bộ của Tổng công ty.
Công ty Datapost được hình thành trên cơ sở tổ chức lại Trung tâm Datapost trực thuộc các Bưu điện tỉnh, thành phố: Hà Nội, Đà Nẵng, Cần thơ, Nghệ An, và Trung tâm Bưu phẩm tích hợp trực thuộc Bưu điện TP. Hồ Chí Minh. Công ty có các đơn vị trực thuộc là các Trung tâm Datapost Nghệ An, Đà Nẵng, Cần Thơ và TP. Hồ Chí Minh, và có chức năng chính là: In các tài liệu chứa thông tin cố định hoặc biến đổi, lồng gấp, đóng gói hoàn thiện bưu gửi; In hóa đơn bán hàng và cung ứng dịch vụ; In, sao bản ghi các loại, kinh doanh xuất bản phẩm; Kinh doanh các dịch vụ chuyển phát trong và ngoài nước; Sản xuất, kinh doanh phong bì, ấn phẩm, tem nhãn, vật tư, bao bì các loại dùng cho bưu chính; Dịch vụ quảng cáo trên phong bì, ấn phẩm, tờ rơi quảng cáo, trang điện tử...
Công ty Vận chuyển và Kho vận Bưu điện (Vietnam Post Logistics) được thành lập để thực hiện ngành nghề kinh doanh chính: vận tải trên mạng liên tỉnh và quốc tế bằng xe ô tô chuyên ngành, ký kết hợp đồng vận chuyển bằng ô tô, tàu hỏa, máy bay, tàu biển... với các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động vận tải để vận chuyển bưu gửi, hàng hóa của các dịch vụ bưu chính, phát hành báo chí. Tổ chức kinh doanh vận tải đa phương thức và các dịch vụ vận tải với các hãng vận tải hàng không, đường sắt,... để cung cấp dịch vụ giao nhận, vận chuyển hàng hóa trong nước và quốc tế. Công ty có 3 đơn vị trực thuộc là các Trung tâm Vận chuyển và Kho vận đặt tại miền Bắc, miền Trung và miền Nam.
Điểm giống nhau của 3 đơn vị trên đều là các đơn vị hạch toán phụ thuộc của Tổng công ty. Đến thời điểm hiện tại, Bưu điện Việt Nam có 67 đơn vị hạch toán phụ thuộc, 4 Công ty con. Các nội dung chủ yếu trong mô hình tổ chức đã tuân thủ đúng quy định 1746/QĐ-TTg, ngày 16/11/2012 của Thủ tướng Chính phủ và chỉ đạo của Bộ Thông tin và Truyền thông.
Cùng với quá trình rà soát tổng thể lại mạng lưới điểm phục vụ trên toàn quốc, điều chỉnh, sắp xếp lại các tuyến vận chuyển cấp I, II, III, việc hình thành các doanh nghiệp mới nhằm hoàn thiện các chức năng của Tổng công ty, phân định rõ chức năng, nhiện vụ của các đơn vị tham gia trong dây chuyền; hình thành chu trình sản xuất kinh doanh khép kín trên cơ sở khai thác và phát huy hiệu quả nhất nội lực của toàn Tổng công ty.
Khách quan nhìn nhận và đánh giá thì khó khăn, thử thách cho các đơn vị mới thành lập là nhiều hơn những thuận lợi có thể có được. Điều đó cũng dễ hiểu và dễ lý giải, khi mà cả Tổng công ty Bưu điện Việt Nam cũng đã và đang nỗ lực tìm những hướng đi cho mình. Những điểm khó khăn giống nhau ở cả 3 đơn vị mới thành lập, đó là:
Đội ngũ cán bộ quản lý, cán bộ tham mưu, nghiên cứu, phát triển, cán bộ giảng viên, đội ngũ thừa hành công việc còn thiếu về số lượng, chưa có nhiều kinh nghiệm, đặc biệt là việc tiếp cận với những vấn đề mới. Ở hai Công ty có thể cải thiện yếu tố này trong thời gian ngắn, nhưng đối với Trung tâm đào tạo thì cần phải có thời gian nhất định khi các kiến thức chuyên ngành Bưu chính đã bị bỏ ngỏ trong giáo dục, đào tạo suốt trong thời gian dài vừa qua.
Cơ sở vật chất của cả 3 đơn vị đều thiếu và khả năng đầu tư lớn trong tương lai gần cũng có thể chưa thực hiện được ngay, mà chỉ tập trung đầu tư cho những nhu cầu thiết yếu trước mắt do Tổng công ty phải cân đối trong tổng thể chung. Điều này có thể dẫn tới những hệ lụy nhất định khi các đơn vị tham gia vào những đề án, dự án lớn mà đòi hỏi quy mô lớn tương ứng và trình độ cao.
Định hình trước mắt cho các đơn vị mới ra đời sẽ tập trung hướng vào thị trường nội bộ của Tổng công ty, thực hiện theo các nhiệm vụ được Tổng công ty giao. Nhưng xét về tương lai gần, các đơn vị cũng đều phải tham gia thị trường, chịu sự chi phối chung của các quy luật thị trường, đặc biệt là quy luật cạnh tranh. Điểm qua số liệu hiện có của thị trường Việt Nam mới thấy mức độ khốc liệt đang diễn ra: với cùng chức năng của Công ty Datapost, thị trường có trên 1.500 doanh nghiệp đủ loại thành phần đang tham gia; với Trung tâm đào tạo, thì đang có không dưới 950 đơn vị cũng thực hiện chức năng này và nếu để họ mở thêm chuyên ngành Bưu chính chắc cũng không phải là quá khó; còn với Công ty Vận chuyển và Kho vận Bưu điện, thì đã có 25 doanh nghiệp kho vận hàng đầu quốc tế có mặt tại thị trường Việt Nam cùng hơn 1.000 doanh nghiệp trong nước đang hoạt động trong lĩnh vực này; thị trường kho vận cũng đã mở cửa từ năm 2012 và chính thức mở cửa hoàn toàn trong năm 2014.
Đề cập tới những yếu tố trên cho thấy bên cạnh việc phát huy những yếu tố thuận lợi, các đơn vị mới thành lập cũng cần chủ động nghiên cứu xử lý, giải quyết những khó khăn nhằm sớm tạo nên sự bứt phá. Điều này cũng đòi hỏi các đơn vị cần có chiến lược và bước đi sáng tạo, chủ động để tiếp cận nhanh thị trường, đáp ứng tới mức cao nhất yêu cầu phát triển mạng lưới và các dịch vụ của Tổng công ty Bưu điện Việt Nam. Bên cạnh sự chủ động của các đơn vị, cũng cần có sự hỗ trợ tích cực của các cơ quan quản lý, trực tiếp là Bưu điện Việt Nam, sự phối hợp, hợp tác của các đơn vị thành viên của Tổng công ty. Đó chính là điều kiện cần và đủ để sớm mang đến những thành công cho Công ty Datapost, Công ty Vận chuyển và Kho vận Bưu điện và Trung tâm Đào tạo Bồi dưỡng Nghiệp vụ Bưu điện, đóng góp tích cực, có hiệu quả cho sự nghiệp đổi mới, phát triển của Bưu điện Việt Nam.
Ngô Hoài Thanh