Bài dự thi: Ứng xử đúng trên môi trường số – Từ yêu cầu của Nghị quyết 80 đến thực tiễn tại Bưu điện Việt Nam

Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển Văn hóa Việt Nam do Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành ngày 07/01/2026 đã nhấn mạnh yêu cầu xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, có nhân cách, đạo đức, lối sống tốt đẹp; đồng thời hình thành hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam trong thời kỳ mới. Đáng chú ý, trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng, Nghị quyết cũng đặt ra yêu cầu phải xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trên không gian mạng, phát huy vai trò của từng cá nhân, tổ chức trong việc lan tỏa giá trị tích cực, đấu tranh với các biểu hiện lệch chuẩn, phản văn hóa.

Đảng ủy Tổng công ty Bưu điện Việt Nam tham gia học tập, quán triệt Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển Văn hóa Việt Nam

Quán triệt tinh thần đó, Đảng ủy Tổng công ty Bưu điện Việt Nam đã chủ động cụ thể hóa bằng nhiều giải pháp thiết thực, trong đó nổi bật là việc đẩy mạnh triển khai hiệu quả Bộ Quy tắc ứng xử trên môi trường số từ năm 2023. Đây không chỉ là một văn bản nội bộ mang tính quy định, mà còn là một bước đi quan trọng nhằm thể chế hóa các yêu cầu của Đảng về xây dựng văn hóa trong doanh nghiệp, đặc biệt là trong môi trường số - nơi mỗi cán bộ, đảng viên và người lao động đều có thể trở thành một “chủ thể truyền thông”.

Bộ Quy tắc ứng xử trên môi trường số của Bưu điện Việt Nam được xây dựng với cách tiếp cận cân bằng giữa “quy định cứng” và “định hướng mềm”. Một mặt, yêu cầu người lao động tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật như không đăng tải thông tin sai sự thật, không xâm phạm danh dự, nhân phẩm của tổ chức, cá nhân; không sử dụng ngôn từ kích động, gây chia rẽ. Mặt khác, Bộ Quy tắc cũng định hướng những chuẩn mực văn hóa tích cực như chia sẻ thông tin có kiểm chứng, lan tỏa những giá trị tốt đẹp, ứng xử có trách nhiệm và tôn trọng cộng đồng. Chính sự kết hợp này đã tạo nên một “khung văn hóa” vừa chặt chẽ, vừa linh hoạt, phù hợp với đặc thù của môi trường số.

Điểm đáng chú ý là việc triển khai Bộ Quy tắc không dừng lại ở việc ban hành văn bản, mà được tổ chức thực hiện đồng bộ thông qua công tác tuyên truyền, đào tạo, lồng ghép vào các hoạt động văn hóa doanh nghiệp và công tác Đảng. Các bản tin nội bộ, các chương trình truyền thông, các buổi sinh hoạt chuyên đề đều được tận dụng để nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và người lao động về tầm quan trọng của việc ứng xử đúng trên môi trường số. Qua đó, từng bước hình thành thói quen, ý thức tự giác trong mỗi cá nhân khi tham gia không gian mạng.

Thực tiễn cho thấy, môi trường số hiện nay vừa là cơ hội, vừa là thách thức. Một mặt, đây là công cụ hiệu quả để lan tỏa thông tin nhanh chóng, kết nối cộng đồng và quảng bá hình ảnh tổ chức. Nhưng mặt khác, đây cũng là nơi các thông tin xấu độc, tin giả, quan điểm sai trái có thể lan truyền với tốc độ rất nhanh, gây tác động tiêu cực đến nhận thức xã hội. Trong bối cảnh đó, mỗi cán bộ, đảng viên không chỉ là người sử dụng thông tin, mà còn là “người gác cổng”, có trách nhiệm lựa chọn, kiểm chứng và định hướng thông tin.

Từ góc độ này, việc thực hiện Bộ Quy tắc ứng xử trên môi trường số tại Bưu điện Việt Nam đã góp phần trực tiếp vào nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Khi mỗi người lao động có ý thức không chia sẻ thông tin chưa kiểm chứng, không tiếp tay cho tin giả, đồng thời chủ động lan tỏa thông tin tích cực, thì chính họ đang tham gia vào “mặt trận tư tưởng” trên không gian mạng một cách thiết thực và hiệu quả. Đây là cách tiếp cận mềm, nhưng có tác động sâu rộng và bền vững.

Một điểm đáng ghi nhận là sự chuyển biến trong nhận thức và hành vi của người lao động sau khi triển khai Bộ Quy tắc. Nhiều ý kiến cho thấy, các quy định cụ thể, rõ ràng đã giúp họ hiểu được những việc nên làm và không nên làm khi sử dụng mạng xã hội. Không chỉ dừng ở việc “tránh vi phạm”, người lao động còn chủ động điều chỉnh hành vi theo hướng tích cực hơn, có trách nhiệm hơn với cộng đồng. Đây chính là biểu hiện của việc văn hóa đã “thấm” vào hành vi, trở thành một phần trong ý thức của mỗi cá nhân. Đặc biệt, với lực lượng gần 5 vạn người lao động trên toàn mạng lưới, Bưu điện Việt Nam có một lợi thế rất lớn trong việc lan tỏa thông tin tích cực. Nếu mỗi cá nhân đều sử dụng các nền tảng số để chia sẻ những câu chuyện đẹp, những giá trị tốt, những hoạt động ý nghĩa của doanh nghiệp và xã hội, thì sẽ tạo ra một hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ. Đây không chỉ là hoạt động truyền thông, mà còn là cách thức góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, đúng với tinh thần của Nghị quyết 80.

Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả bền vững, yếu tố quyết định vẫn là ý thức tự giác của mỗi cá nhân. Không có một quy định nào có thể bao quát hết mọi tình huống trong môi trường số, và cũng không có một cơ chế giám sát nào có thể thay thế hoàn toàn ý thức của con người. Vì vậy, việc xây dựng văn hóa ứng xử trên môi trường số phải bắt đầu từ việc nâng cao nhận thức, bồi dưỡng giá trị và hình thành thói quen tốt trong mỗi cán bộ, đảng viên và người lao động.

Từ thực tiễn triển khai tại Bưu điện Việt Nam có thể rút ra một nhận định: việc thực hiện Nghị quyết 80 không phải là những nội dung mang tính lý luận xa vời, mà hoàn toàn có thể cụ thể hóa thành những hành động thiết thực trong đời sống hằng ngày. Một dòng trạng thái đúng mực, một bình luận có trách nhiệm, một lần từ chối chia sẻ thông tin sai lệch đều là những biểu hiện cụ thể của việc xây dựng văn hóa trên môi trường số.

Trong bối cảnh hiện nay, khi không gian mạng ngày càng trở thành “không gian thứ hai” của đời sống xã hội, thì việc xây dựng chuẩn mực ứng xử trên môi trường số không chỉ là yêu cầu về văn hóa, mà còn là nhiệm vụ chính trị quan trọng. Đó là cách để bảo vệ giá trị, bảo vệ niềm tin và bảo vệ chính mỗi cá nhân trước những tác động tiêu cực của thông tin xấu độc.

Có thể khẳng định, việc triển khai Bộ Quy tắc ứng xử trên môi trường số tại Bưu điện Việt Nam là một bước đi đúng hướng, góp phần đưa tinh thần của Nghị quyết 80 vào cuộc sống một cách sinh động, cụ thể. Từ đó, không chỉ xây dựng hình ảnh Người Bưu điện văn minh, trách nhiệm mà còn góp phần vào việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên số - nơi mỗi người, bằng chính hành vi của mình, đang góp phần định hình diện mạo văn hóa của xã hội.

- Tác giả: Đàm Thị Minh

- Chức vụ, đơn vị công tác: Trưởng phòng Truyền thông, Văn phòng Tổng công ty Bưu điện Việt Nam.

- Email: minhdt@vnpost.vn