Bản hòa ca mùa Xuân từ tiếng trống, vó ngựa trên tem Tết 2026

Chào đón Xuân Bính Ngọ 2026, Bộ Khoa học và Công nghệ chính thức phát hành bộ tem “Tết Bính Ngọ” gồm 02 mẫu tem và 01 blốc, mang thông điệp “Mã đáo thành công” - lời chúc quen thuộc mà sâu sắc gửi tới mỗi gia đình Việt trong thời khắc chuyển mùa thiêng liêng.

Không chỉ đơn thuần là một sản phẩm bưu chính phục vụ dịp Tết cổ truyền, bộ tem năm Ngọ còn đánh dấu một cột mốc đặc biệt trong mỹ thuật tem Việt Nam khi lần đầu tiên hình tượng truyền thuyết “Ngựa 9 Hồng Mao” được thể hiện trên tem Tết, mở ra một không gian văn hóa vừa dân gian, vừa đương đại, đầy sinh khí và khát vọng.

Mẫu bộ tem Tết Bính Ngọ 2026

Thông điệp đoàn viên và khích lệ

Trong 12 con giáp, ngựa là linh vật mang nhiều lớp ý nghĩa biểu trưng. Ngựa tượng trưng cho sự trung thành, bền bỉ, nhẫn nại, cho khát vọng bứt phá và tinh thần không ngừng tiến về phía trước. Trong đời sống tâm linh và văn hóa dân gian Việt Nam, hình ảnh con ngựa còn gắn liền với tài lộc, sự hanh thông, thuận lợi và thành công. Câu chúc “Mã đáo thành công” vì thế không chỉ là lời chúc may mắn đầu năm mà còn hàm chứa triết lý sâu sắc về hành trình nỗ lực, kiên trì để chạm tới đích đến.

Chia sẻ với PV Tạp chí Tem, họa sĩ Nguyễn Quang Vinh - tác giả thiết kế bộ tem “Tết Bính Ngọ” cho biết: “Đây là bộ tem Tết thứ 7, tôi đảm nhiệm thiết kế. Với tôi, mỗi bộ tem Tết không chỉ là một tác phẩm mỹ thuật mà còn là một cuộc đối thoại với di sản, một hành trình tái hiện và làm mới những giá trị văn hóa truyền thống bằng ngôn ngữ tạo hình của thời đại hôm nay”.

Ngựa trắng và ngựa đỏ trong bộ tem không chỉ là hai hình ảnh quen thuộc thường thấy ở cổng làng, đình, đền, miếu Việt Nam, mà còn được xây dựng như hai biểu trưng hài hòa của triết lý âm - dương phương Đông.

Ngựa trắng trên tem có bờm dài thướt tha, đôi mi cong vút, đôi chân thon mảnh, chiếc cổ cao thanh thoát, cõng dàn trống con - hiện thân cho tính âm, cho sự mềm mại, tinh tế và bao dung. Ngựa đỏ với bờm ngắn, lông mày rậm, thân hình vạm vỡ, đôi chân chắc khỏe, ngực nở, cõng chiếc trống cái - hiện thân cho tính dương, cho sức mạnh, sự vững chãi và quyết đoán.

Hai hình ảnh khi ghép lại tạo nên sự hài hòa trọn vẹn. Tư thế hai con ngựa như đang cúi chào nhau càng làm nổi bật yếu tố nhân văn: ngựa cái cúi thấp hơn thể hiện sự khiêm nhường, ngựa đực cúi nhẹ, ánh nhìn trìu mến hướng về bạn đồng hành. Toàn bộ bố cục gợi lên hình ảnh một gia đình hạnh phúc, một mùa Xuân sum vầy ngập tràn yêu thương.

Nếu hai mẫu tem thể hiện sự hòa hợp và hanh thông thì mẫu blốc lại mở ra không gian rộng lớn hơn với hình ảnh đàn ngựa 8 con đang phi nước đại. Đây là ẩn dụ cho ước vọng đoàn viên, cho sự đồng lòng và gắn kết - điều mà mỗi gia đình Việt đều mong mỏi khi Tết đến, Xuân về.

Bloc bộ tem Tết Bính Ngọ 2026

Đáng chú ý, giữa đàn ngựa đang phi có một con quay đầu lại, như khích lệ con đi sau hãy cố lên. Chi tiết tưởng chừng nhỏ bé ấy lại mang ý nghĩa sâu sắc: thành công không chỉ đến từ nỗ lực cá nhân mà còn cần sự động viên, nâng đỡ và đồng hành của cộng đồng. Đó chính là tinh thần sâu xa của lời chúc “Mã đáo thành công”.

Vượt lên trên khái niệm thành công thông thường, họa sĩ còn đưa vào blốc hình tượng “Thiên lý mã” - ngựa thần bay trên mây, được chắp thêm đôi cánh Phượng Hoàng. Đây là biểu tượng của khát vọng vươn xa, của sự thăng tiến, chiến thắng và thành tựu vượt giới hạn. Hình ảnh ấy cũng chính là lời chúc đầu năm đầy ý nghĩa mà ngành Bưu điện gửi gắm tới mọi nhà.

F.D.C - Phong bì ngày đầu tiên phát hành tem

Việt Nam - “cường quốc ngựa” trong văn hóa nghệ thuật

Chia sẻ về hành trình sáng tác bộ tem Tết Bính Ngọ, họa sĩ Nguyễn Quang Vinh cho biết anh đã dành nhiều thời gian nghiên cứu kho tàng văn hóa dân gian Việt Nam và không khỏi bất ngờ khi phát hiện: ngựa không phải là loài động vật bản địa của Việt Nam. Tuy nhiên, qua hàng trăm năm, bằng sức sáng tạo và khả năng Việt hóa độc đáo, cha ông ta đã biến ngựa thành một linh vật mang đậm tâm tính và bản sắc Việt.

Từ ngựa gỗ trong kiến trúc đình chùa, ngựa đá nơi lăng mộ, ngựa đồng, ngựa sắt, đến ngựa giấy trong vàng mã, tranh đồ thế, ngựa gỗ trong các đám rước, hay ngựa thờ trong đền phủ… Mỗi vùng miền lại có cách tạo hình ngựa khác nhau, nhưng đều thống nhất ở tinh thần: ngựa là biểu trưng của sự linh thiêng, trung nghĩa và bền bỉ.

Lĩnh hội tinh thần ấy, họa sĩ Nguyễn Quang Vinh cho biết việc chọn cách đưa hình tượng ngựa lên tem Tết với bản sắc dân gian đậm nét nhưng đồng thời bổ sung những yếu tố tạo hình mới mẻ để tác phẩm vừa tôn vinh quá khứ, vừa mang hơi thở của nghệ thuật đương đại. Điều khiến họa sĩ tâm đắc nhất chính là khả năng “nghe thấy” âm thanh trong một con tem. “Dù chỉ sử dụng ngôn ngữ tạo hình, nhưng bộ tem Tết Bính Ngọ lại tràn ngập âm thanh - từ tiếng vó ngựa, tiếng lục lạc, đến tiếng trống hội vang dội của mùa Xuân. Nhìn con tem thôi đã thấy lòng rộn ràng, phơi phới rồi”, họa sĩ chia sẻ.

Họa sĩ Nguyễn Quang Vinh

Với họa sĩ Nguyễn Quang Vinh, bộ tem năm Ngọ còn là một lời tri ân cá nhân, gợi nhớ về người mẹ sinh năm Ngọ - người luôn âm thầm ủng hộ họa sĩ trên con đường sáng tạo. Hành trình thiết kế tem Tết, với họa sĩ, chính là hành trình đưa di sản vào đời sống đương đại, làm mới và lan tỏa những giá trị văn hóa mà cha ông để lại.

Có thể nói, bộ tem “Tết Bính Ngọ” không chỉ là lời chúc Xuân, mà còn là một tác phẩm văn hóa - nơi truyền thuyết, mỹ thuật, âm thanh và khát vọng hội tụ, góp phần làm giàu thêm bản sắc tem Bưu chính Việt Nam trong dòng chảy thời đại.