Chuyển phát hành chính công tại TP. Hồ Chí Minh: Bài học quý từ những kinh nghiệm thực tiễn

Trong quá trình xây dựng phương án cung ứng các dịch vụ công của Nhà nước theo Quyết định 1746/QĐ-TTg, ngày 16/11/2012 của Thủ tướng Chính phủ, nhiều đơn vị thành viên của Tổng công ty đã chủ động phối hợp với các cấp Chính quyền, Sở, Ban, Ngành các địa phương mở dịch vụ  “chuyển phát hồ sơ hành chính công” phục vụ người dân. Bưu điện TP. Hồ Chí Minh hiện là đơn vị dẫn đầu trong toàn Tổng công ty mở dịch vụ này. Bên cạnh thành công ban đầu, những bài học kinh nghiệm, cũng còn những vấn đề cần bổ sung, điều chỉnh mang tính hệ thống để tạo sự đồng bộ và thống nhất.

Xác định rõ nhu cầu của Xã hội

"Chờ đợi, mất thời gian" là cụm từ phổ biến luôn được người dân nhắc đến khi đi làm thủ tục giấy tờ. Trong khi đó, hằng ngày các Sở, Ban, Ngành trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh phải tiếp nhận và giải quyết trung bình trên 30.000 bộ hồ sơ, điều này thực sự rất dễ dẫn đến quá tải trong phục vụ của các cơ quan hành chính, lãng phí thời gian, chi phí đi lại, thậm chí gây không ít phiền toái cho người dân. Nắm bắt nhu cầu của người dân cũng như các cơ quan hành chính, Bưu điện TP. Hồ Chí Minh hợp tác với các cấp chính quyền, các cơ quan hành chính, công an, bệnh viện để cung cấp dịch vụ "Phát trả Hồ sơ Hành chính tận nhà" với mong muốn mang lại một dịch vụ tiện ích dành cho người dân, giúp người dân tiết kiệm nhiều thời gian hơn, đồng thời giảm tải áp lực khâu trả hồ sơ cho các cơ quan hành chính.

Khi chưa có dịch vụ “chuyển phát hồ sơ hành chính công”,
người dân thường phải quay lại để chờ đợi nhận hồ sơ giấy tờ theo lịch hẹn
 

Phấn đấu nỗ lực vì lợi ích cộng đồng

"Phát trả hồ sơ hành chính tận nhà" của Bưu điện Việt Nam là mô hình cụ thể thực hiện theo chủ trương "Một cửa một dấu" của TP. Hồ Chí Minh trong việc cung cấp nhóm dịch vụ liên quan đến hành chính. Tiện ích của dịch vụ là người dân không cần phải quay lại nơi làm thủ tục mà sẽ có nhân viên Bưu điện chuyển phát đến tận địa chỉ theo yêu cầu của khách hàng.

Khởi điểm là triển khai phát trả CMND tại Công an thành phố. Được sự hưởng ứng của người dân, Bưu điện TP. Hồ Chí Minh tiếp tục triển khai phát trả hộ chiếu, lý lịch tư pháp, bản sao hộ tịch, rồi đến giấy đăng ký kinh doanh, giấy phép lái xe,... tận nhà cho người dân. Đến thời điểm hiện nay, Bưu điện TP. Hồ Chí Minh đã phối hợp triển khai dịch vụ phát trả kết quả hồ sơ hành chính đến 120 đơn vị bao gồm: Sở, ban, ngành (Sở Xây  dựng, Sở Tư pháp, Sở Kế hoạch Đầu tư, Sở Giao thông Vận tải), UBND quận/huyện, Công an quận/huyện, Chi cục Thuế quận/huyện, BHXH quận/huyện, các Trường dạy lái xe trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh. Ngoài ra để tăng thêm nhiều tiện ích cho người dân, Bưu điện còn tổ chức triển khai dịch vụ phát trả kết quả xét nghiệm tại một số các bệnh viện Từ Dũ, Thống Nhất, Medic, Viện Pasteur.

Theo thống kê tính từ tháng 8/2012 đến cuối tháng 6/2014, Bưu điện TP. Hồ Chí Minh đã tổ chức phát trả an toàn, bảo mật thông tin và đúng thời gian cam kết trên 120.000 bộ hồ sơ hành chính đến địa chỉ khách hàng. Phí dịch vụ trọn gói đối với trọng lượng đến 500gr có địa chỉ phát thuộc quận nội thành là 15.000 đồng/bộ, các quận - huyện khác 20.000 đồng/bộ, các địa chỉ thuộc tỉnh thành khác là 50.000 đồng/bộ hồ sơ. Từ bộ hồ sơ thứ 2 trở lên có cùng địa chỉ nhận trong một lần phát, khách hàng chỉ phải trả thêm 10.000 đồng/bộ.

Khó khăn và vướng mắc

Mặc dù nhận được rất nhiều sự ủng hộ của người dân, đồng thời được sự hỗ trợ và phối hợp nhiệt tình của các Sở, Ban, Ngành, tuy nhiên Bưu điện TP. Hồ Chí Minh cũng gặp không ít những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai dịch vụ. Đầu tiên không thể không nhắc đến là dịch vụ còn khá mới nên người dân vẫn có tâm lý e ngại, chưa quen sử dụng. Bên cạnh đó, cơ sở pháp lý vẫn chưa quy định rõ ràng về việc người dân ủy quyền cho Bưu điện nhận và phát trả hồ sơ, chính vì vậy các cơ quan hành chính cũng bị vướng khi áp dụng, nhưng vì mục tiêu chung muốn hướng đến lợi ích của người dân nên vẫn tiến hành tổ chức phối hợp thực hiện. Ngoài ra, cơ sở hạ tầng mạng, tất cả các chương trình tại các địa điểm triển khai dịch vụ không đồng bộ, không có sự chuẩn hóa, mỗi nơi khác nhau, chính vì vậy Bưu điện TP. Hồ Chí Minh chưa thể triển khai mạnh một số loại hình của dịch vụ (như đăng ký nhận và phát trả hồ sơ qua mạng, thu phí phạt giao thông qua Bưu điện...), đây là những dịch vụ mang tới  tiện ích đáp ứng nhu cầu của người dân trong sự phát triển chung của xã hội hiện đại.

Định hướng phát triển với mục tiêu phục vụ cộng đồng

Năm 2014 được đánh giá là đầy khó khăn, thách thức của Bưu điện Việt Nam vì đã không còn nguồn trợ cấp công ích. Trước tình hình như vậy, Bưu điện Việt Nam nói chung và Bưu điện TP. Hồ Chí Minh nói riêng vẫn tiếp tục hoàn thiện các mặt hoạt động, để tiếp tục giữ vững vị thế của doanh nghiệp chủ lực, hàng đầu trong lĩnh vực bưu chính chuyển phát đồng thời đáp ứng và phục vụ tốt nhất nhu cầu của khách hàng.

Trong thời gian tới, với phương châm "Đồng hành vì lợi ích cộng đồng", Bưu điện TP. Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục đẩy mạnh các dịch vụ đã triển khai và nghiên cứu đưa vào phục vụ các dịch vụ tiện ích tiếp nhận và hoàn trả các loại hồ sơ đăng ký của người dân đến các cơ quan Nhà nước qua mạng, thu hộ các khoản thu ngân sách Nhà nước: các loại thuế doanh nghiệp, thu nhập cá nhân, phí, lệ phí vi phạm giao thông, vệ sinh môi trường... chi hộ các khoản chi cho ngân sách: lương hưu, chính sách xã hội.

Bưu điện TP. Hồ Chí Minh phối hợp với Bệnh viện Phụ sản Từ Dũ mở dịch vụ chuyển phát kết quả hồ sơ
khám bệnh đến địa chỉ khách hàng

Ý kiến của các chuyên gia và những người trong cuộc

Sau một thời gian triển khai, một số chuyên gia có kinh nghiệm cho rằng Bưu điện Việt Nam cần chủ động báo cáo với Chính phủ, các cơ quan quản lý để dịch vụ "Chuyển phát hồ sơ hành chính công" được xác định và công nhận là một dịch vụ công trong hệ thống các dịch vụ hành chính công của nhà nước cung cấp cho người dân. Bên cạnh đó, Bưu điện Việt Nam cần xây dựng thương hiệu, hình ảnh, tên gọi và quy trình dịch vụ thống nhất trên toàn mạng lưới. Việc làm này sẽ góp phần tạo sự thuận lợi cho Bưu điện các tỉnh, thành phố và các cơ quan hành chính trong việc phối hợp triển khai dịch vụ; xây dựng thương hiệu, hình ảnh dịch vụ chuyên nghiệp của doanh nghiệp chủ lực về bưu chính chuyển phát, đóng góp có hiệu quả cho chương trình cải cách thủ tục hành chính công của nhà nước, phục vụ cho sự nghiệp đổi mới, phát triển kinh tế xã hội của đất nước.