Bài dự thi: “Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời đại trí tuệ nhân tạo”

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mang tính chiến lược lâu dài đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc ta. Văn kiện Đại hội XIII của Đảng nhấn mạnh yêu cầu: “Kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới”. Trong bối cảnh chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển mạnh mẽ, nhiệm vụ đó đang đặt ra những yêu cầu mới, cao hơn, phức tạp hơn đối với toàn hệ thống chính trị.

Nếu như trước đây công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng chủ yếu diễn ra trên báo chí, truyền thông truyền thống thì ngày nay, “mặt trận tư tưởng” đã chuyển dịch mạnh mẽ lên không gian số – nơi Trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi căn bản cách con người tiếp cận, tạo lập và lan truyền thông tin. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới phương thức bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng theo hướng chủ động, hiện đại và dựa trên công nghệ.

AI đang tạo ra những thách thức chưa từng có trên mặt trận tư tưởng

Không gian mạng hiện nay không còn đơn thuần là môi trường chia sẻ thông tin, mà đã trở thành không gian tác động trực tiếp đến nhận thức xã hội. Với sự hỗ trợ của AI, thông tin giả, nội dung xuyên tạc hay các chiến dịch truyền thông có chủ đích có thể được tạo ra với tốc độ rất nhanh, quy mô rất lớn và mức độ tinh vi ngày càng cao.

Các công nghệ như deepfake, chatbot AI, tự động hóa truyền thông hay thuật toán đề xuất nội dung đang khiến ranh giới giữa thật và giả trở nên mong manh hơn bao giờ hết. Các thế lực thù địch triệt để lợi dụng môi trường số để lan truyền thông tin sai lệch, xuyên tạc chủ trương, đường lối của Đảng, kích động tâm lý hoài nghi, làm suy giảm niềm tin của một bộ phận cán bộ, đảng viên và người lao động.

Điều đáng chú ý là phương thức chống phá hiện nay không còn đơn giản là phủ nhận trực diện, mà chuyển sang các hình thức tinh vi hơn như “diễn giải sai bản chất”, “cắt ghép thông tin”, “thao túng cảm xúc” hoặc lợi dụng các vấn đề xã hội để tạo hiệu ứng lan truyền trên mạng xã hội.

Nếu công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng vẫn chỉ thực hiện theo cách tiếp cận truyền thống, thiên về phản ứng sau khi thông tin xấu đã lan rộng, thì rất khó theo kịp tốc độ của môi trường AI. Điều đó đặt ra yêu cầu phải chuyển mạnh từ tư duy “xử lý thông tin” sang “dẫn dắt thông tin”, từ bị động phản ứng sang chủ động xây dựng hệ sinh thái thông tin tích cực.

Trung tâm Đổi mới sáng tạo - hạt nhân công nghệ trong thời đại AI

Trong chiến lược chuyển đổi số của Tổng công ty Bưu điện Việt Nam, Trung tâm Đổi mới sáng tạo giữ vai trò tiên phong trong nghiên cứu, thử nghiệm và triển khai các mô hình công nghệ mới. Không chỉ phát triển các giải pháp kỹ thuật phục vụ sản xuất kinh doanh, Trung tâm còn là hạt nhân thúc đẩy đổi mới tư duy số trong toàn hệ thống.

Những năm gần đây, Tổng công ty Bưu điện Việt Nam đã đẩy mạnh hiện đại hóa hạ tầng Công nghệ thông tin với 100% hệ thống chuyển đổi lên nền tảng Cloud; các ứng dụng phát triển theo kiến trúc microservices, cloud-native; xây dựng kho dữ liệu điều hành quy mô lớn; phát triển hệ thống API Gateway kết nối đa nền tảng và triển khai trợ lý ảo MiPo tại hơn 11.000 Bưu điện - Văn hóa xã. Các nền tảng này không chỉ phục vụ quản trị, vận hành doanh nghiệp mà còn từng bước hình thành hệ sinh thái số có khả năng lan tỏa thông tin chính thống nhanh hơn, rộng hơn và hiệu quả hơn trên môi trường số.

AI có thể trở thành “lá chắn số” trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng thông qua việc giám sát, phát hiện bất thường và cảnh báo sớm nguy cơ an toàn thông tin. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra yêu cầu cao về bảo mật và chủ quyền dữ liệu. Khi dữ liệu trở thành “tài sản lõi”, thì bảo vệ dữ liệu cũng chính là bảo vệ an ninh thông tin và an ninh tư tưởng trong môi trường số.

Con người vẫn là yếu tố quyết định

Dù công nghệ có hiện đại đến đâu, yếu tố quyết định vẫn là con người. AI có thể hỗ trợ phân tích và xử lý dữ liệu, nhưng không thể thay thế bản lĩnh chính trị, trách nhiệm và đạo đức của cán bộ, đảng viên.

Một thực tế đáng lo ngại hiện nay là nhiều người dễ bị dẫn dắt bởi các nội dung giả mạo do AI tạo ra mà thiếu kỹ năng nhận diện. Vì vậy, bên cạnh việc đầu tư công nghệ, cần đặc biệt chú trọng xây dựng “hệ miễn dịch số” cho đội ngũ cán bộ, người lao động.

Đối với Trung tâm Đổi mới sáng tạo, điều này càng có ý nghĩa quan trọng khi đội ngũ cán bộ thường xuyên tiếp cận công nghệ mới. Mỗi cán bộ công nghệ không chỉ cần giỏi chuyên môn, mà còn phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, có trách nhiệm trong sử dụng và phát triển AI, có ý thức bảo vệ dữ liệu, bảo vệ thông tin và chủ động lan tỏa thông tin tích cực trên môi trường số. Khi mỗi cán bộ vừa là chuyên gia công nghệ, vừa là “chiến sĩ tư tưởng”, thì công nghệ mới thực sự phục vụ đúng mục tiêu phát triển đất nước.

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời đại AI là bảo vệ niềm tin, bảo vệ sự ổn định và tương lai phát triển của đất nước trong kỷ nguyên số. Và để làm được điều đó cần chủ động làm chủ công nghệ, làm chủ dữ liệu, làm chủ không gian số bằng bản lĩnh chính trị, trí tuệ và tinh thần đổi mới sáng tạo của người Bưu điện hôm nay.

- Tác giả: Đỗ Thị Thanh Thùy

- Chức vụ, đơn vị công tác: Phó phòng Kế hoạch Tổng hợp, Trung tâm Đổi mới sáng tạo, Tổng công ty Bưu điện Việt Nam.

- Email: thuydtt@vnpost.vn