Bài dự thi Búa Liềm vàng: Đưa các nghị quyết vào cuộc sống bằng năng lực tháo gỡ điểm nghẽn - Từ thực tiễn phục vụ của Bưu điện Việt Nam

Một nghị quyết chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi người dân nhận được lợi ích từ những thay đổi mà nghị quyết mở đường. Với Tổng công ty Bưu điện Việt Nam, yêu cầu ấy đặt ra ngay tại điểm phục vụ: một hồ sơ được chuyển đúng nơi, một kết quả được trả đúng hẹn, một hộ sản xuất tiếp cận được thị trường. Đổi mới phương thức lãnh đạo của tổ chức đảng vì thế phải bắt đầu từ khả năng nhận diện và giải quyết những việc cụ thể đang cản trở người dân, doanh nghiệp.

Ngày 2/10/2026, UBND tỉnh Cà Mau và Tổng công ty Bưu điện Việt Nam ký thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2026–2030. Trong giai đoạn 2021–2025, Bưu điện tỉnh Cà Mau đã tiếp nhận và chuyển trả hơn 1,2 triệu hồ sơ thủ tục hành chính. Hợp tác giai đoạn mới tiếp tục hướng tới hành chính công, an sinh xã hội, logistics, tiêu thụ nông sản và chuyển đổi số.[1]

Con số về hồ sơ là kết quả đã được công bố. Những nội dung hợp tác đến năm 2030 là công việc phía trước. Phân biệt hai điều ấy là cần thiết: không thể dùng một bản thỏa thuận để thay cho kết quả thực hiện, cũng không thể lấy số hồ sơ luân chuyển làm bằng chứng duy nhất về mức độ hài lòng của người dân.

Nhưng chính từ đây, một vấn đề đáng suy nghĩ hiện ra. Khi mạng lưới bưu chính tham gia ngày càng sâu vào quá trình phục vụ, chất lượng lãnh đạo của tổ chức đảng trong doanh nghiệp cần được nhìn nhận qua khả năng tổ chức phối hợp, khắc phục ách tắc và giữ gìn kỷ cương trên toàn bộ hành trình phục vụ. Đó cũng là nơi công tác xây dựng Đảng gặp trực tiếp nhiệm vụ phát triển.

Điểm nghẽn nằm giữa các khâu thực hiện

Trước cuộc thay đổi lớn về địa giới hành chính năm 2025, Tổng công ty Bưu điện Việt Nam đã công bố phương án tổ chức lại bộ máy phù hợp với địa giới mới, xác định những thay đổi liên quan tới định tuyến, mã địa chỉ, phần mềm nghiệp vụ và mạng lưới vận hành; đồng thời nêu yêu cầu duy trì hoạt động trong giai đoạn chuyển tiếp.[2]

Đó là bối cảnh hình thành yêu cầu đổi mới, không phải kết quả có thể tự động ghi nhận cho việc thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV. Bước sang năm 2026, nhiệm vụ đặt ra là tiếp tục chuyển những điều chỉnh về tổ chức thành năng lực phục vụ ổn định và hiệu quả hơn.

Về mặt quản trị, đổi tên một đơn vị dễ xác nhận hơn việc làm cho các khâu liên thông. Một địa chỉ hành chính đã được cập nhật nhưng hệ thống định tuyến chưa nhận diện đúng thì bưu gửi vẫn có thể đi vòng. Một điểm tiếp nhận đã sẵn sàng nhưng trách nhiệm xử lý hồ sơ sai chưa rõ thì người dân vẫn có thể phải chờ. Đây là những tình huống phân tích rủi ro, không phải kết luận về sai phạm tại một đơn vị cụ thể.

Bởi vậy, điểm nghẽn cần tìm không chỉ nằm ở một bộ phận thiếu người hay một phần mềm cần nâng cấp. Nó có thể nằm ở khoảng tiếp giáp giữa hai trách nhiệm: ai cập nhật dữ liệu, ai xác nhận dữ liệu đúng, ai tiếp nhận phản ánh và ai có quyền quyết định sửa quy trình? Nếu mọi bên đều hoàn thành phần việc riêng mà công việc chung vẫn chậm, cần xem lại cách phân công và phối hợp.

Với cấp ủy doanh nghiệp, đây là một nội dung lãnh đạo có thể xác định rõ. Cấp ủy lựa chọn vấn đề có tác động tới nhiệm vụ chính trị, định hướng mục tiêu, phân công trách nhiệm trong tổ chức đảng và giám sát thực hiện. Bộ máy quản lý tổ chức sản xuất, bố trí nguồn lực và quyết định nghiệp vụ theo đúng thẩm quyền. Vai trò lãnh đạo được củng cố khi sự phân định ấy giúp công việc chạy thông suốt, tránh tình trạng vừa chồng chéo vừa thiếu người chịu trách nhiệm cuối cùng.

Học nghị quyết đến tận việc phải thay đổi

Học tập, quán triệt nghị quyết là bước khởi đầu để thống nhất nhận thức. Nhưng nếu bản thu hoạch kết thúc bằng những cam kết chung, khoảng cách từ hiểu đến làm vẫn còn nguyên. Với cán bộ phụ trách mạng lưới, điều phải hiểu là tổ chức mới đòi hỏi tuyến phục vụ thay đổi ra sao. Với người phụ trách công nghệ, đó là dữ liệu nào cần thống nhất. Với giao dịch viên, đó là thao tác nào giúp người dân thực hiện đúng ngay từ đầu.

Có thể tổ chức việc học theo một câu hỏi xuyên suốt: nghị quyết yêu cầu thay đổi điều gì trong công việc của tôi? Câu trả lời cần gắn với vị trí việc làm, có người kiểm tra và có sản phẩm để đối chiếu. Một cán bộ nắm chắc nội dung phải giải thích được vì sao quy trình cần sửa, sửa trong giới hạn nào và bằng cách nào biết việc sửa có hiệu quả.

Trong sinh hoạt chi bộ, thay vì chỉ báo cáo đã triển khai bao nhiêu văn bản, có thể chọn một vướng mắc nổi lên từ phản ánh của khách hàng hoặc người lao động để thảo luận. Vấn đề được lựa chọn cần có căn cứ, đủ rõ về phạm vi, tránh biến sinh hoạt đảng thành cuộc họp giao ban nghiệp vụ. Giá trị của thảo luận là làm sáng tỏ trách nhiệm nêu gương, cách phối hợp và việc thực hiện nhiệm vụ của đảng viên trong giải quyết vấn đề đó.

Sau thảo luận, phải có cách theo dõi. Người được giao nhiệm vụ cần báo cáo việc đã làm và điều chưa giải quyết được; người đứng đầu phải giải trình khi vấn đề vượt thời hạn. Nhiệm vụ vượt thẩm quyền cần được tổng hợp, kiến nghị tới đúng cấp có trách nhiệm, kèm tài liệu chứng minh. Không thể yêu cầu cơ sở chủ động rồi để cơ sở tự chịu những vướng mắc mà họ không có quyền tháo gỡ.

Đưa nghị quyết đại hội đảng bộ nhiệm kỳ 2025–2030 vào thực hiện cũng cần cách chuyển hóa như vậy. Mục tiêu nhiệm kỳ phải đi vào kế hoạch hằng năm, kế hoạch quý và nhiệm vụ từng vị trí; khi điều kiện thay đổi thì điều chỉnh công cụ thực hiện theo thẩm quyền, bảo đảm mục tiêu và kỷ luật tổ chức. Không lấy việc ban hành thêm kế hoạch làm kết quả thay cho nhiệm vụ mà kế hoạch phải giải quyết.

Khi ấy, xây dựng Đảng về chính trị thể hiện ở sự kiên định mục tiêu phục vụ và phát triển; công tác tư tưởng giúp giải thích đúng chủ trương, tạo đồng thuận trước thay đổi; xây dựng Đảng về đạo đức hiện diện trong cách đối xử với người dân và thái độ nhận trách nhiệm. Tổ chức và cán bộ là lực lượng biến những yêu cầu đó thành công việc hằng ngày.

Thể chế phải đi hết quãng đường đến điểm phục vụ

Nghị quyết 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị đặt ra yêu cầu đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật.[3] Từ góc độ doanh nghiệp cung ứng dịch vụ, điều đáng chú ý là chất lượng quy định phải đi cùng chất lượng tổ chức thực hiện. Một quy định đúng vẫn cần quy trình rõ, nhân lực đủ năng lực và cơ chế phối hợp phù hợp để tạo ra kết quả.

Bởi thế, tháo gỡ điểm nghẽn cần bắt đầu bằng phân loại. Vướng mắc do quy trình nội bộ thì doanh nghiệp chủ động sửa theo thẩm quyền. Vướng mắc ở quan hệ phối hợp thì xác định đầu mối và thống nhất cách xử lý trong khuôn khổ pháp luật. Vướng mắc từ quy định pháp luật phải được kiến nghị tới cơ quan có thẩm quyền; không thể giải quyết bằng thỏa thuận nội bộ trái quy định.

Đặc biệt, cần phân biệt sự hỗ trợ của doanh nghiệp bưu chính với thẩm quyền giải quyết thủ tục của cơ quan nhà nước. Hướng dẫn, tiếp nhận, số hóa hoặc chuyển trả hồ sơ chỉ được thực hiện trong phạm vi được pháp luật và cơ chế triển khai cho phép. Thuận tiện cho người dân phải đi cùng kiểm soát chất lượng, bảo mật và trách nhiệm pháp lý rõ ràng.

Từ đó, có thể xây dựng một danh mục vướng mắc dùng chung giữa các đơn vị liên quan. Mỗi vấn đề được ghi nhận cùng bằng chứng, tác động, căn cứ quy định, cơ quan có thẩm quyền xử lý và thời điểm cập nhật. Một vướng mắc chỉ được kết thúc khi việc khắc phục đã được kiểm chứng, không chỉ khi có văn bản trả lời. Đây là kiến nghị về phương pháp quản trị, chưa phải mô hình đã được xác nhận triển khai trên toàn mạng lưới.

Mối liên hệ giữa các nghị quyết chiến lược cũng cần được nhìn qua công việc. Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 đề cập đột phá khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Nghị quyết 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 xác định định hướng phát triển kinh tế tư nhân; Nghị quyết 59-NQ/TW ngày 24/1/2025 đặt ra yêu cầu hội nhập quốc tế trong tình hình mới.[4][5][6]

Trong lĩnh vực bưu chính, có thể cụ thể hóa những định hướng ấy bằng dữ liệu địa chỉ được chuẩn hóa, dịch vụ logistics phù hợp với doanh nghiệp nhỏ và khả năng kết nối hàng hóa tới thị trường. Đầu tư công nghệ chỉ phát huy tác dụng khi giảm được thao tác thừa; dịch vụ mới chỉ có ý nghĩa khi người sản xuất sử dụng được với chi phí phù hợp. Những nội dung này là hướng vận dụng, không phải bằng chứng khẳng định doanh nghiệp đã hoàn thành các nghị quyết.

Trường hợp hợp tác tại Cà Mau cho thấy khả năng gắn việc phục vụ hành chính với hỗ trợ hoạt động kinh tế ở địa phương. Tuy nhiên, muốn đánh giá kết quả đến năm 2030, cần theo dõi cả chất lượng giải quyết công việc, khả năng tiếp cận dịch vụ và lợi ích của người sử dụng. Dữ liệu về một giai đoạn trước không thay thế được đánh giá thực hiện của giai đoạn sau.

Dữ liệu giúp kiểm tra đến đúng trách nhiệm

Khi tổ chức được tinh gọn, phạm vi công việc của mỗi đầu mối có thể rộng hơn. Nếu phương thức giám sát vẫn chỉ dựa vào báo cáo tổng hợp định kỳ, những vướng mắc nhỏ có thể tích tụ trước khi được nhận diện. Do đó, chuyển đổi số trong lãnh đạo cần giúp cấp ủy nhìn thấy việc thực hiện nhiệm vụ kịp thời và có căn cứ.

Một hồ sơ bị chậm cần được nhận diện từ thời điểm bắt đầu chậm, kèm khâu đang xử lý và nguyên nhân được xác minh. Khi nhiều hồ sơ cùng vướng ở một bước, vấn đề có thể nằm ở quy trình hoặc điều kiện thực hiện, không thể mặc nhiên quy toàn bộ trách nhiệm cho cá nhân cuối cùng tiếp xúc với khách hàng.

Dữ liệu cũng cần được kiểm tra. Nếu chỉ tiêu hoàn thành cao nhưng phản ánh của người dân vẫn tăng, phải xem lại cách tính, phạm vi thống kê và khả năng bỏ sót trường hợp khó. Nếu một kiến nghị liên tục được đánh dấu đã xử lý nhưng tái diễn, cần đối chiếu kết quả với người phản ánh. Giám sát có chất lượng phải phát hiện được sự khác biệt giữa báo cáo và thực tế.

Để phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, có thể ưu tiên giám sát những nơi phát sinh quyền quyết định và nguồn lực: mua sắm, lựa chọn nhà cung cấp, quản lý tài sản, chi trả, thu hộ và xử lý khiếu nại. Phạm vi, phương pháp kiểm tra phải căn cứ nhiệm vụ và thẩm quyền; dấu hiệu rủi ro là căn cứ xem xét, không phải bằng chứng để kết luận vi phạm khi chưa xác minh.

Lãng phí còn có thể nằm ở dữ liệu phải nhập nhiều lần, phần mềm đầu tư xong ít sử dụng, hoặc tuyến vận hành không còn phù hợp. Muốn đánh giá, phải có số liệu về chi phí, mức độ sử dụng và nguyên nhân. Chống lãng phí vì thế đòi hỏi năng lực quản trị, đồng thời đòi hỏi sự trung thực khi nhìn nhận hiệu quả của chính những quyết định đã ban hành.

Công khai cũng phải đúng phạm vi. Người dân cần biết trình tự, giá dịch vụ, thời hạn và kênh phản ánh. Cơ quan, người có thẩm quyền cần đủ thông tin để giám sát. Dữ liệu cá nhân, thông tin thuộc diện bảo vệ phải được quản lý theo quy định; không thể lấy danh nghĩa minh bạch để công bố tùy tiện.

Kiểm tra, giám sát khi đó không chỉ phát hiện sai phạm sau khi xảy ra. Nó giúp tổ chức tự sửa sớm, bảo vệ người thực hiện đúng và làm rõ trách nhiệm của người quyết định. Đó là cách gắn kỷ luật của Đảng với chất lượng quản trị doanh nghiệp một cách thực chất.

Giữ người dám nhận việc và nghe người chịu tác động

Quy trình tốt cần người có năng lực thực hiện. Nhưng nếu công tác cán bộ chỉ nhìn vào kết quả dễ thống kê, người nhận địa bàn khó hoặc tiếp nhận một nhiệm vụ tồn đọng có thể chịu bất lợi. Đánh giá cán bộ phải xem xét điều kiện ban đầu, quyền hạn được giao, nguồn lực được bố trí và chuyển biến mà cán bộ tạo ra.

Với người đứng đầu, kết quả không thể tách khỏi cách tạo ra kết quả. Một chỉ tiêu kinh doanh đạt cao nhưng đi cùng phản ánh kéo dài chưa được xử lý, chất lượng phục vụ giảm hoặc người lao động phải chịu áp lực không hợp lý cần được xem xét đầy đủ. Ngược lại, người chủ động báo cáo hạn chế, đề xuất cách sửa và nhận trách nhiệm không nên bị đánh giá thấp chỉ vì báo cáo ít đẹp hơn.

Bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung phải được thực hiện theo quy định, gắn với hồ sơ đề xuất, quyết định đúng thẩm quyền, theo dõi rủi ro và đánh giá khách quan. Sự bảo vệ ấy giúp người có trách nhiệm yên tâm làm việc; kỷ luật rõ ràng giúp ngăn việc lợi dụng đổi mới để phục vụ lợi ích riêng.

Đào tạo cũng cần đến tận năng lực thực hành. Người lao động được học sử dụng hệ thống mới phải có thời gian luyện tập và đầu mối hỗ trợ khi phát sinh lỗi. Nhân sự được điều chỉnh vị trí cần được giải thích rõ nhiệm vụ, quyền lợi và lộ trình thích ứng. Công đoàn, Đoàn Thanh niên có thể tham gia nắm bắt tâm tư, hỗ trợ kỹ năng và phản ánh những khó khăn mà báo cáo quản lý chưa thể hiện hết.

Công tác dân vận trong doanh nghiệp bưu chính bắt đầu từ việc lắng nghe người sử dụng và người trực tiếp phục vụ. Người cao tuổi, người khuyết tật, người hạn chế kỹ năng số cần cách hỗ trợ phù hợp. Một dịch vụ được thiết kế thuận tiện với người thành thạo công nghệ chưa chắc đã thuận tiện với mọi người.

Bởi vậy, việc khảo sát hài lòng cần tránh chỉ hỏi những người đã hoàn thành giao dịch. Cần tìm hiểu cả lý do người dân phải quay lại, bỏ dở hoặc không lựa chọn sử dụng dịch vụ. Đây là nguồn thông tin để sửa quy trình và bồi dưỡng cán bộ, đồng thời giúp chi bộ có căn cứ đánh giá trách nhiệm phục vụ của đảng viên.

Một đảng viên gương mẫu không chỉ làm đúng phần việc được giao mà còn biết nhận ra điều bất hợp lý và phản ánh bằng tinh thần xây dựng. Một tổ chức đảng vững mạnh cần tạo được môi trường để tiếng nói ấy được lắng nghe và chuyển thành thay đổi có ích.

Đo việc thực hiện bằng lợi ích có thể kiểm chứng

Các định hướng về xây dựng Đảng và phát triển đất nước trong nhiệm kỳ Đại hội XIV đòi hỏi sự gắn kết giữa năng lực lãnh đạo, tổ chức thực hiện và kiểm soát quyền lực.[7][8] Với doanh nghiệp, sự gắn kết đó cần thể hiện trong chương trình hành động có mục tiêu phù hợp, nguồn lực thực hiện và cơ chế đánh giá.

Từ thực tiễn phục vụ bưu chính, bài viết đề xuất thí điểm theo dõi đồng thời thời gian xử lý, chi phí thực hiện và số lần người sử dụng phải bổ sung, đi lại. Chỉ tiêu cụ thể phải được xác lập trên dữ liệu nền và điều kiện từng dịch vụ. Không áp một mức giảm cơ học cho mọi địa bàn, cũng không đẩy phần chi phí tiết kiệm của doanh nghiệp sang người dân hoặc người lao động.

Bên cạnh chỉ tiêu kinh doanh, cần quan tâm độ bao phủ và khả năng tiếp cận dịch vụ ở địa bàn khó khăn. Bên cạnh tốc độ, phải có độ chính xác và an toàn. Bên cạnh hiệu quả vận tải, cần tính việc sử dụng năng lượng, vật tư đóng gói và khả năng tổ chức tuyến hợp lý. Các đề xuất này nhằm gắn tăng trưởng với công bằng xã hội, bảo vệ môi trường, bảo đảm an toàn mạng lưới và dữ liệu trong quá trình hội nhập.

Ba đột phá chiến lược có thể gặp nhau tại một điểm phục vụ: quy trình phù hợp tạo điều kiện làm việc; con người đủ năng lực xử lý đúng; hạ tầng bảo đảm kết nối thông suốt. Nếu thiếu một yếu tố, hai yếu tố còn lại khó phát huy đầy đủ. Bởi thế, kế hoạch phát triển đến năm 2030 cần tránh đầu tư rời rạc và phải xác định khả năng vận hành lâu dài, phù hợp tầm nhìn đến năm 2045.

Đối với xây dựng Đảng, năng lực tự đổi mới được kiểm nghiệm qua việc sửa cách lãnh đạo khi thực tiễn đặt ra yêu cầu mới. Hiệu quả của mô hình tổ chức được kiểm nghiệm qua khả năng vận hành. Kỷ luật và kiểm soát quyền lực được kiểm nghiệm qua trách nhiệm giải trình, xử lý sai sót và phòng ngừa vi phạm. Những việc ấy cần được thực hiện liên tục, không chờ tới kỳ tổng kết.

Hơn 1,2 triệu hồ sơ được công bố từ Cà Mau gợi ra quy mô của công việc phục vụ; điều cần tiếp tục làm rõ là chất lượng của từng hành trình. Trong từng hồ sơ có thời gian của người dân, công sức của người lao động và trách nhiệm của tổ chức. Đo đúng những điều ấy sẽ giúp nhìn đúng kết quả thực hiện nghị quyết.

Đưa nghị quyết vào cuộc sống là làm cho mục tiêu lớn có người chịu trách nhiệm thực hiện tới cùng. Với Tổng công ty Bưu điện Việt Nam, sức thuyết phục của công tác xây dựng Đảng sẽ được bồi đắp từ những việc có thể kiểm chứng: điểm nghẽn được tháo gỡ, sai sót được sửa, người làm tốt được ghi nhận và người dân được phục vụ thuận tiện hơn.

Tài liệu tham khảo

[1] Tổng công ty Bưu điện Việt Nam, ngày 02/10/2026. Cà Mau và Vietnam Post đưa dịch vụ công đến gần người dân, mở rộng đầu ra cho nông sản.

[2] Tổng công ty Bưu điện Việt Nam, ngày 27/6/2025. Tổng công ty Bưu điện Việt Nam khẩn trương triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

[3] Cổng Thông tin điện tử Chính phủ. Nghị quyết 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật.

[4] Cổng Thông tin điện tử Chính phủ. Toàn văn Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024.

[5] Báo điện tử Chính phủ. Toàn văn Nghị quyết 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 về phát triển kinh tế tư nhân.

[6] Cổng Thông tin điện tử Chính phủ. Hội nghị quán triệt bốn nghị quyết của Bộ Chính trị, có nội dung Nghị quyết 59-NQ/TW.

[7] Chuyên trang Đại hội XIV của Đảng. Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV.

[8] Cổng Thông tin điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam. Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Hoàng Thị Thu Trang – Ban Kiểm tra Pháp chế