Bài dự thi: Phát huy vai trò của công tác đào tạo trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong giai đoạn hiện nay
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ sống còn của Đảng, của chế độ và của toàn hệ thống chính trị. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, chuyển đổi số và sự bùng nổ của mạng xã hội hiện nay, các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị ngày càng gia tăng các hoạt động chống phá bằng nhiều phương thức tinh vi, phức tạp. Không chỉ tấn công trực diện vào chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chúng còn lợi dụng các vấn đề xã hội, tâm lý đám đông, khoảng trống thông tin và sự thiếu hụt nhận thức chính trị của một bộ phận cán bộ, đảng viên để xuyên tạc, kích động, gây suy giảm niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.
Trong bối cảnh đó, công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, đảng viên không chỉ đơn thuần là hoạt động nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ mà còn là “lá chắn tư tưởng”, là giải pháp căn cơ, bền vững nhằm xây dựng bản lĩnh chính trị, củng cố niềm tin, nâng cao sức đề kháng trước các quan điểm sai trái, thù địch. Đào tạo chính là quá trình “xây” để “chống”; “xây” nền tảng nhận thức đúng đắn, tư duy khoa học, bản lĩnh chính trị vững vàng để đủ sức “chống” lại các luận điệu xuyên tạc, phản động.
Nhận thức sâu sắc vai trò đó, việc phát huy hiệu quả công tác đào tạo trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng, vừa cấp bách trước mắt, vừa có tính chiến lược lâu dài.
NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG VÀ YÊU CẦU BẢO VỆ TRONG TÌNH HÌNH MỚI
Nền tảng tư tưởng của Đảng là chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Đây là cơ sở lý luận, kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng, là nền tảng để xây dựng đường lối cách mạng đúng đắn, lãnh đạo đất nước giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước và phát triển đi lên chủ nghĩa xã hội.
Trong suốt tiến trình cách mạng, Đảng ta luôn khẳng định: bảo vệ nền tảng tư tưởng chính là bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc và bảo vệ cuộc sống bình yên của nhân dân.
Hiện nay, cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đang đứng trước nhiều khó khăn, thách thức mới: Các thế lực thù địch triệt để lợi dụng internet, mạng xã hội để phát tán thông tin sai lệch, xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng; Gia tăng chiến lược “diễn biến hòa bình”, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ deepfake khiến thông tin giả ngày càng khó nhận diện; Một bộ phận cán bộ, đảng viên còn thiếu kỹ năng nhận diện thông tin xấu độc, thiếu bản lĩnh đấu tranh trên không gian mạng; Công tác giáo dục chính trị ở một số nơi còn hình thức, thiếu hấp dẫn, chưa bắt kịp phương thức truyền thông hiện đại.
Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới mạnh mẽ công tác đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao “sức đề kháng tư tưởng” cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân.
VAI TRÒ CỦA CÔNG TÁC ĐÀO TẠO TRONG BẢO VỆ NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG
1. Đào tạo góp phần củng cố bản lĩnh chính trị cho cán bộ, đảng viên
Bản lĩnh chính trị không tự nhiên hình thành mà được hun đúc thông qua học tập, rèn luyện và thực tiễn công tác. Công tác đào tạo giúp cán bộ, đảng viên hiểu sâu sắc hơn về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng, từ đó giữ vững lập trường trước các thông tin xuyên tạc, sai trái.
Một cán bộ có trình độ lý luận tốt sẽ không dao động trước luận điệu chống phá; ngược lại, nếu thiếu nền tảng nhận thức chính trị, rất dễ bị tác động bởi các thông tin độc hại trên mạng xã hội.
Do đó, đào tạo chính trị tư tưởng chính là quá trình xây dựng “hệ miễn dịch tư tưởng” cho đội ngũ cán bộ, đảng viên.
2. Đào tạo giúp nâng cao năng lực nhận diện và phản bác quan điểm sai trái, thù địch
Trong thời đại số, đấu tranh tư tưởng không còn diễn ra chủ yếu trên báo chí truyền thống mà chuyển mạnh sang không gian mạng. Mỗi cán bộ, đảng viên hiện nay không chỉ là người tiếp nhận thông tin mà còn là một “chiến sĩ truyền thông”.
Công tác đào tạo cần trang bị cho cán bộ: Kỹ năng nhận diện tin giả, thông tin xấu độc; Kỹ năng kiểm chứng thông tin; Kỹ năng phản biện, đấu tranh trên môi trường số; Kỹ năng sử dụng mạng xã hội đúng định hướng; Kỹ năng truyền thông tích cực để lan tỏa thông tin chính thống. Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thông tin đa chiều hiện nay.
3. Đào tạo góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ “vừa hồng, vừa chuyên”
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh yêu cầu cán bộ phải có cả “đức” và “tài”. Nếu chỉ giỏi chuyên môn nhưng thiếu bản lĩnh chính trị sẽ dễ bị tác động bởi chủ nghĩa cá nhân, thực dụng; ngược lại, nếu chỉ có lý tưởng nhưng năng lực yếu thì khó hoàn thành nhiệm vụ.
Vì vậy, công tác đào tạo hiện nay phải hướng tới mục tiêu xây dựng đội ngũ cán bộ: Có đạo đức công vụ; Có tinh thần phụng sự nhân dân; Có năng lực chuyên môn cao; Có tư duy đổi mới, thích ứng chuyển đổi số; Có bản lĩnh bảo vệ quan điểm, đường lối của Đảng.
Đây chính là nền tảng quan trọng để xây dựng bộ máy nhà nước trong sạch, vững mạnh.
4. Đào tạo là giải pháp phòng ngừa “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”
“Tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” thường bắt đầu từ sự suy giảm niềm tin, phai nhạt lý tưởng cách mạng. Khi cán bộ thiếu học tập lý luận, thiếu cập nhật thông tin chính thống, dễ xuất hiện tâm lý hoài nghi, dao động.
Đào tạo thường xuyên, liên tục sẽ giúp: Cập nhật chủ trương, chính sách mới; Thống nhất nhận thức và hành động; Tăng cường niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng; Kịp thời định hướng tư tưởng cho cán bộ, đảng viên.
Qua đó góp phần ngăn chặn từ sớm, từ xa nguy cơ suy thoái về tư tưởng chính trị.
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐÀO TẠO GẮN VỚI BẢO VỆ NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG HIỆN NAY
Thời gian qua, công tác đào tạo, bồi dưỡng chính trị trong hệ thống chính trị đã đạt nhiều kết quả tích cực: Nội dung đào tạo từng bước được đổi mới; Ứng dụng công nghệ số trong đào tạo ngày càng mạnh mẽ; Các lớp học trực tuyến giúp mở rộng đối tượng tiếp cận; Công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị được tăng cường; Nhiều mô hình đào tạo kỹ năng đấu tranh trên không gian mạng được triển khai hiệu quả.
Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế. Thứ nhất, nội dung đào tạo ở một số nơi còn nặng lý thuyết, thiếu tính thực tiễn, nNgười học khó tiếp cận nếu phương pháp truyền đạt khô cứng, thiếu ví dụ thực tế. Thứ hai, phương pháp đào tạo chưa hấp dẫn, một số chương trình vẫn theo hình thức truyền thống, ít tương tác, chưa tận dụng tốt công nghệ số và trí tuệ nhân tạo. Thứ ba, thiếu đào tạo kỹ năng số phục vụ đấu tranh tư tưởng, nhiều cán bộ chưa có kỹ năng xử lý khủng hoảng truyền thông, chưa biết cách phản bác thông tin sai trái trên mạng xã hội. Thứ tư, đội ngũ giảng viên lý luận cần tiếp tục đổi mới, ngoài kiến thức chuyên môn, giảng viên hiện nay cần có khả năng ứng dụng công nghệ, cập nhật thông tin nhanh và có phương pháp truyền cảm hứng.
GIẢI PHÁP PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA CÔNG TÁC ĐÀO TẠO TRONG BẢO VỆ NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG
1. Đổi mới mạnh mẽ nội dung đào tạo
Nội dung đào tạo cần: Gắn lý luận với thực tiễn; Cập nhật tình hình thời sự trong nước và quốc tế; Tăng cường nội dung nhận diện âm mưu, thủ đoạn chống phá mới; Đưa kỹ năng số, an toàn thông tin, truyền thông số vào chương trình đào tạo.
Đặc biệt, cần xây dựng các chuyên đề về: Đấu tranh trên không gian mạng; Nhận diện tin giả; Ứng dụng AI trong truyền thông chính thống; Bảo vệ chủ quyền tư tưởng trên nền tảng số.
2. Đổi mới phương pháp đào tạo theo hướng hiện đại, tương tác
Cần chuyển từ phương pháp “truyền thụ một chiều” sang: Học tập tình huống; Thảo luận nhóm; Mô phỏng xử lý khủng hoảng truyền thông; Học trực tuyến kết hợp trực tiếp; Ứng dụng AI hỗ trợ cá nhân hóa học tập…
Các nền tảng LMS, AI chatbot, học liệu số cần được khai thác hiệu quả nhằm tăng tính hấp dẫn và khả năng tiếp cận.
3. Xây dựng đội ngũ giảng viên có bản lĩnh chính trị và năng lực số
Giảng viên đào tạo lý luận chính trị hiện nay cần: Giỏi chuyên môn; Vững bản lĩnh chính trị; Có kỹ năng truyền thông hiện đại; Có khả năng ứng dụng công nghệ số; Có sức lan tỏa và truyền cảm hứng…
Người giảng viên không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn phải trở thành “người dẫn đường tư tưởng”.
4. Phát huy vai trò tự học, tự đào tạo của cán bộ, đảng viên
Trong thời đại số, kiến thức thay đổi rất nhanh. Mỗi cán bộ cần chủ động: Tự học lý luận chính trị; Tự cập nhật thông tin chính thống; Chủ động kiểm chứng thông tin; Rèn luyện kỹ năng số; Nâng cao “sức đề kháng” trước những thông tin xấu độc.
Tinh thần tự học chính là yếu tố quyết định để xây dựng đội ngũ cán bộ thích ứng với bối cảnh mới.
5. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và AI trong công tác đào tạo
Trí tuệ nhân tạo đang tạo ra bước chuyển lớn trong giáo dục và truyền thông. Nếu được khai thác hiệu quả, AI sẽ hỗ trợ: Cá nhân hóa nội dung học tập; Phân tích nhu cầu đào tạo; Tự động hóa học liệu; Hỗ trợ nhận diện thông tin xấu độc; Nâng cao hiệu quả tuyên truyền chính thống. Đây là hướng đi cần được quan tâm trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia hiện nay.
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân. Trong cuộc đấu tranh đó, công tác đào tạo giữ vai trò đặc biệt quan trọng vì đây chính là giải pháp căn cơ để xây dựng con người - chủ thể trực tiếp bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Một nền tảng tư tưởng vững mạnh phải được xây dựng từ những cán bộ có bản lĩnh chính trị, có tri thức, có năng lực số và có tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân. Muốn vậy, công tác đào tạo phải đi trước một bước, phải đổi mới mạnh mẽ, hiện đại và thích ứng với bối cảnh chuyển đổi số.
Phát huy vai trò của công tác đào tạo trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là yêu cầu cấp thiết hiện nay mà còn là nhiệm vụ chiến lược lâu dài nhằm xây dựng Đảng ta ngày càng trong sạch, vững mạnh; củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng; giữ vững ổn định chính trị, phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới của dân tộc Việt Nam.
- Tác giả: Nguyễn Khắc Tiến
- Chức vụ, đơn vị công tác: Chuyên viên Ban Tổ chức Nhân sự, Tổng công ty Bưu điện Việt Nam.
- Email: tiennk@vnpost.vn